UZYSKANE KORELACJE

Błock porównał mężczyzn z kobietami z punktu widze­nia pozycji, jaką każda z emocji uzyskała w systemie zna­czeń. W tym celu każdą z emocji charakteryzował, upo- rządkowując je w zależności od ilości punktów, jakie dana emocja otrzymała na danej skali od wszystkich badanych mężczyzn, i osobno — kobiet. Dzięki temu można było określić stopień podobieństwa między pozycją emocji w systemie znaczeń mężczyzn i kobiet, obliczając kore­lację rangową dla każdej emocji. Wbrew oczekiwaniom okazało się, że korelacje rangowe dla wszystkich emocji z wyjątkiem „smutku” były bardzo wysokie (średnia wy­nosiła 0,94), z czego należałoby wnosić, iż pozycje kate­gorii emocjonalnych w systemie znaczeń mężczyzn i ko­biet badanych przez Błocka są podobne. Potwierdzeniem tej obserwacji było porównanie macierzy interkorelacji poszczególnych emocji między sobą u mężczyzn i kobiet. Chodziło o określenie stopnia izomorfizmu między obu ma­cierzami drogą obliczenia współczynnika korelacji, który osiągnął wielkość 0,95 (Błock, 1957, s. 360). Uzyskane korelacje poddano analizie czynnikowej . W rezultacie okazało się, że można wyodrębnić trzy czyn­niki: pierwszy, dwubiegunowy, charakteryzuje się z jed­nej strony przez takie emocje, jak zadowolenie, miłość, rozradowanie, sympatia, oczekiwanie, z drugiej zaś — przez takie, jak poczucie winy, zmartwienie, poniżenie, smutek, zazdrość, strach, nuda. W czynniku tym, jak moż­na sądzić, odzwierciedla się znak emocji. Błock uważa, że odpowiada on temu, co wyróżnił Schlosberg w swojej skali ekspresji emocjonalnej na osi przyjemność—nie­przyjemność .