DWUBIEGUNOWY CZYNNIK

Drugi czynnik, również dwubiegunowy, określony jest z jednej strony przez takie emocje, jak gniew, duma,’ocze­kiwanie, strach, rozradowanie, zazdrość, z drugiej stro­ny przez nostalgię i nudę. Ten czynnik Błock określa ja o wyrażający poziom aktywacji i uważa za odpowied­nik trzeciego czynnika Schlosberga. Trzeci czynnik Błocka jest jednobiegunowy. Określają go takie emocje, jak sym­patia, nostalgia, smutek, a w mniejszym stopniu — miłość Błock uważa, że zaznacza się tu coś, co można by określić jako interpersonalne ustosunkowanie. Jest to więc czyn­nik nieco inny niż pozostałe. Należy jednak dodać, że ładunek tego czynnika nie jest wysoki (najwyższy dla sympatii wynosi 0,59), dlatego też trudno interpretować ten czynnik. W każdym razie analiza Błocka wskazała, że emocje w subiektywnym doświadczeniu jednostki wykazują pew­ne „grupowe pokrewieństwo” i że u podstaw tego pokre­wieństwa można dopatrzyć się działania dwóch (spośród rzęch wyodrębnionych przez nas w rozdziale pierwszym) cech emocji. Nie ujawniono tu trzeciego czynnika — tre­ści, ponieważ przedmiotem analizy były właśnie emocje rozmącę się treścią. Ale zaznacza się fakt, że emocje zwią­zane z ustosunkowaniem afiliacyjnym wyodrębniają się w osobną grupę (trzeci czynnik). Błock porównał rezultaty osiągnięte w grupie młodych merykanow z danymi analogicznego badania przepro­wadzonego w Norwegii.